Sosyal-Duygusal Öğrenme (SEL) ve Farkındalık Nasıl Birlikte Çalışır ?

Sosyal-duygusal öğrenme (Social - Emotional Learning) ve farkındalık, birlikte öğretildiğinde, hem bireyler hem de dünya üzerinde önemli etkilere sahip olabilir.

Eğer öğrencilerinizin sosyal-duygusal öğrenme becerilerini geliştirmekle ilgili olan bir eğitimci iseniz, bu konuya nereden başlayacağınızı bilmek zor olabilir. Seçmeniz gereken sosyal-duygusal öğrenme programı ne olmalı? Ya da farkındalık üzerine yoğunlaşmak daha mı iyi olurdu? Belki ikisi hakkında da çok şey duymuştunuz ve sonunda aynı şeyi yapmadınız mı?

Her iki alanda da öğrenciler için benzer sonuçlar ortaya koyan araştırmalar aracılığıyla oluşan karışıklık anlaşılabilir: yükselen akademik başarı ve mutluluk, daha az riskli davranış, akran ve öğretmenleri ile daha iyi ilişkiler.

Gerçekte sosyal-duygusal öğrenme ve farkındalık, birlikte çalışıldığında ve öğrenildiğinde mükemmel çalışan iki ayrı alandır. Bu yüzden birinin yerine diğerini seçmek doğru bir seçim olmayabilir.

Linda Lantieri, Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL) ve diğer araştırma esaslı sosyal-duygusal öğrenme ve farkındalık programlarının kurucu ortaklarından biri olarak, eğitimde farkındalığın uygulanması ve sosyal-duygusal öğrenmenin gelişmesinde ön sırada yer almıştır. Ayrıca 40 yılı aşan deneyimi ile sosyal-duygusal öğrenme ve farkındalığın; öğrencilerin hayatında ve dünyada fark yaratabilmek için gerekli olduğunu kavramıştır.

Fakat iki alan nasıl entegre edilebilir? Yanıt şudur: Biri dıştan içe, diğeri içten dışa çalışır. Bir öğrencinin zihninde ikisi birleşiyorsa, sonuç etkili olabilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme (SEL) ve Farkındalık Arasındaki Fark

İlk olarak, sosyal-duygusal öğrenme; öğretme becerilerine odaklanırken dıştan içe bir yaklaşım benimser. Öğretmen, bir duyguyu tanımayı ya da “Ben” mesajını kullanmayı öğretir. Öğrenciler bir süre bunu uygular ve öğretmen bir sonraki beceriye doğru harekete geçer. Sosyal-duygusal öğrenme, öğrencilerin gerçek hayattaki durumlarda becerilerini kullanması için bu sürecin yeterli olduğunu varsayar.

Diğer taraftan farkındalık, içten dışa çalışır ve şöyle bir varsayıma dayanır: her birey, ilişki inşa eden özellikler (empati ve nezaket gibi) açısından doğuştan gelen bir kapasiteye sahiptir- bu araştırmayı destekleyen bir varsayımdır. Öğrenciler davranış, stres seviyeleri, ilişkileri ve odaklanma kabiliyetleri üzerinde etkili olan duygularını daha iyi dengeleyebilirler. Bunu, öğrencilere farkında olmayı sağlayarak ve onların duygu, düşünce ve bedensel hisleri arasındaki bağlantıyı somutlaştırarak yapar. Kısaca farkındalık uygulamaları, öğrencilerin iç ve dış deneyimlerini birbiriyle bağlantılı hale getirir ve ikisi arasındaki uyumu görmelerine yardımcı olur.

Birlikte geliştirmek: SEL – Farkındalık

Sosyal-duygusal öğrenme ve farkındalık kendi yöntemleriyle sınırlıdır. Öğrencilerinize öfkelendikleri zaman başvurmaları için “Ben” mesajını anlatmak, duyguları üst seviyelerde seyrediyorken böyle davranacaklarını garanti altına almaz. Çünkü bu farkındalığı deneyimlemiş birinin, sorunları çözmek için gerekli becerilere sahip olacağı anlamına gelmez.

Resolving Conflict Creatively Program (RCCP)” aracılığı ile sosyal-duygusal öğrenme becerileri öğretilmiş bir erkek öğrenci kontrolünü kaybettiğinde, sosyal-duygusal öğrenmeye yönelik sınırlamalar Linda Lantieri’nin gerçekleri görmesini sağladı. Erkek öğrenci, balonların patladığını duyduğunda, okulunda anlaşmazlık-uyuşmazlıkların çözümüne yönelik mediyator (arabulucu/uzlaştırıcı) olarak görev yapıyordu. Ve üçüncü patlama ile birlikte balonları patlatan öğrenciyi duvara doğru itmişti.

Okul müdürü Linda’yı aradı ve şöyle söyledi: “Burada ne olduğunu bilmiyorum. Onun sosyal-duygusal öğrenme becerilerine sahip olduğunu biliyorum. Şimdi işine son vermek zorundayım ve yeniden mediyatör (arabulucu) olması mümkün değil.” Linda öğrenciyle konuştuğunda, onun hayatındaki önemli bir noktayı öğrenmişti. Öğrencinin daha önce ağzına, dolu bir silah doğrultulmuştu ve çok şükür ki patlamamıştı. Linda, balon patlama sesinin tabanca ateşi sesine benzediğini ve bu durumun öğrenciyi duygusal olarak tetikleyip; sert ve ani bir tepki vermesine yol açtığını fark etmişti.

Bu öğrenci çatışmalarda nasıl arabuluculuk yapacağını bilmesine rağmen (standart sosyal-duygusal öğrenme (SEL) becerisi); amigdala (Beyinde başta korku olmak üzere, duyguların denetiminden sorumlu olan merkez) onu ele geçirdiği için, bu becerilerine gerçekten ihtiyaç duyduğunda ulaşamayabilir. Eğer öğrencinin eğitimi farkındalık pratiklerini içeriyor olsaydı; patlayan balonları duyduğunda vücudunda olan şeyleri fark etmesi daha muhtemel olurdu. Bu farkındalıkla, derin nefes alarak ya da diğer teknikler aracılığı ile duygularını dengelemeyi seçebilir ve RCCP vasıtasıyla da becerilerini kullanmayı öğrenebilirdi.

Diğer bir taraftan, sosyal-duygusal öğrenme becerileri olmadan farkındalığı öğrenmiş çocuklar, zor bir durumda duygularını teskin edebilirler fakat başka insanlarla anlaşmak-geçinmek noktasında yanlış kararlar verebilirler. Örneğin; güvensiz bir ortamda bulunmuş öğrenciler - yani ailesiyle sağlam ve güven temelli ilişkiler yaşamamış- genel olarak “insanlara güvenilmeyeceği” yönünde bir inanca sahip olabilir; bu yüzden bu öğrenciler akranları ve öğretmenleri ile olumlu ilişkiler oluşturabilme becerisine sahip olamayabilirler.

Sosyal-Duygusal Öğrenme (SEL) ve Farkındalığı Birleştirmek

Sosyal-duygusal öğrenme ve farkındalık birleştirildiğinde, Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL) tarafından açıklanan 5 sosyal-duygusal öğrenme yetisi; öğrenciler, yetişkinler vb. tarafından geliştirildiği ve somutlaştırıldığı yerde çok daha verimli bir ortama sahip oluyor. Örneğin;

  • Yetkinlik 1: Öz-farkındalık Öğrencilerin öz-farkındalığı, öz-duyarlılık ve dikkat odaklı farkındalık pratikleri ile zenginleştirildiğinde daha da derinleşir ve yoğunlaşır.
  • Yetkinlik 2: Öz-yönetim Farkındalık, öğrencilerin duygularını dengeleme becerisini geliştirir. Bunu, problemlerini daha yaratıcı biçimde çözmek için gereken becerileri geliştirerek ya da hissettiklerini duygusal yönden dengeli biçimde ifade etmelerini sağlayarak yapar.
  • Yetkinlik 3: Sosyal Farkındalık Farkındalık, öğrencilerin empati becerisini geliştirir. Zor bir durumla karşılaştıklarında duygusal yönden onun etkisi altına girmektense; duygularını dengeleyebilirler. Sonuç olarak, bir başkasının derdini farkına varma ve ona cevap verme kapasitesini artırır.
  • Yetkinlik 4:İlişki Becerileri Farkındalık, duyarlılığı artırır. Böylece, öğrenciler sosyal-duygusal öğrenme becerilerini hayata geçirdiğinde, örneğin; onları zorlayan biriyle iki tarafın da lehine olacak çözümler yaratmak gibi, çok daha duyarlı-merhametli bir anlayış geliştirebilirler.
  • Yetkinlik 5: Karar Alma Farkındalık, öğrencilere zorlu durumlara karşı kapsamlı yanıtlar vererek bilişsel esnekliği ve yaratıcılığı artırır.

Değişimin kendisi olabilmek

Sonuç olarak, birlikte öğretildiğinde ve öğrenildiğinde, farkındalık ve sosyal-duygusal öğrenme (SEL) toplumları ve dünyayı dönüştürecek bir potansiyele sahiptir. Öncelikle duyarlılık ve ilkeli yaşama biçimlerini geliştirerek ve sonrasında da bu dönüşümlerin gerçekleşmesi için gereken becerileri öğreterek bunu yapar.

Linda, bu potansiyeli New Orleans’ta çalıştığı okulda farkına varmıştı. Şehir, ülkedeki en yüksek günlük yaralama oranına sahipti. Bir gün öğrencilerine sosyal-duygusal öğrenme (SEL) becerilerini öğretirken, okulun içinde siren sesi çalmaya başladı ve tüm öğrenciler sıralarının altına saklandı. Bir çocuk Linda’ya “ Hanımefendi, lütfen eğilin ve siper alın” dedi.Linda, dışarıda bir meydan kavgası olduğunu ve kurşunların sınıfın camından içeri girebileceğini farketti. Durumun şoku, Linda’yı çocuklara öğrettiği becerilerin gerçekte bir öneme sahip olup olmadığı konusunda düşündürdü.

Daha sonra 5. Sınıf öğrencilerinden oluşan gruba şu soruyu sordu: “Kaçınız bu becerileri kullanıyordunuz?” tüm öğrenciler ellerini kaldırdı. Fakat sonra bir çocuk: “Biliyorsunuz ki bu çok üzücü. Biz bu becerileri kullanıyoruz, fakat sonra dışarı çıkıyoruz ve korkunç şeyler görüyoruz. Ben, dün birinin öldürüldüğüne şahit oldum.” Linda tüm öğrencilere tekrar şöyle sordu: “Kaçınız birinin öldürüldüğünü gördü?” Yeniden her öğrenci elini kaldırdı.

Fakat sonra bir başka çocuk elini kaldırıp “ Bir dakika bekleyin, bir şey düşündüm. Dışarıda kötü çocuklar ve yetişkinler olmasına rağmen, bizler çok yakında büyüyeceğiz ve o yetişkinlerden olacağız. İşte burası değişimin başladığı yer olacak ve durum böylece iyiye doğru değişecek.” 

KAYNAK:

http://greatergood.berkeley.edu/article/item/how_social_emotional_learning_and_mindfulness_can_work_together


Adnan Saygun Caddesi , Vişne Çıkmazı Sokak, Gündeş Sitesi Pelin Apt. B Blok, No:7 D:7 Kat:3, Ulus / Beşiktaş / İSTANBUL
+90 212 257 04 05   |   +90 543 224 57 25   |   iz@izlearningcenter.com